De surrealistische rechtsstaat en zijn geweldsmonopolie

Je moet eens een poging doen om het dossier van de Bende van Nijvel vandaag, 35 jaar later uit te leggen aan 16jarigen. De aanslagen in Zaventem/Maelbeek hebben ze wel meegemaakt; Dutroux en zijn zes meisjes-slachtoffers enkel van horen zeggen. Ik had er nochtans vertrouwen in: we hadden net de rechtsstaat van Hobbes achter de kiezen en het sociaal contract, waarin de burger rationeel uit de oorlogstoestand treedt van ,,bellum omnium contra omnes’’ en het geweld enkel nog mocht uitgeoefend worden door de regering/de heerser. Het geweldsmonopolie, waarbij de interne vrede tussen de leden van de staat gegarandeerd blijft.

hobbes-leviathan-detail

En uitgerekend nu komt de Reus op de proppen. Een rijkswachter, die tegelijkertijd terrorist is en voorzitter van een carnavalsvereniging in Aalst, en op de burgers schiet die hij geacht wordt te beschermen. Daarbij komt dan nog het grote verschil met die enige, twee andere zaken die dit land zo beroerden, Dutroux en 22 maart, namelijk dat de daders in die twee zaken gevat werden; het motief telkens klaar en duidelijk was: een psychopaat en politiek-religieus extremisme.

Maar hier? Wat moeten we met die Reus? Mijn leerlingen gapen mij aan. Iemand die net de veiligheid van het land moest garanderen, valt opzettelijk onschuldige burgers aan en ’t was geen ,,lone wolf’’, de geldkassa van Delhaize was bijzaak. Het was zelfs een bende ,,lone wolves’’.  De Golf GTI spreekt nauwelijks nog tot de verbeelding; 28 doden, bijna evenveel als in Zaventem/Maelbeek, en veelal  toevallige winkelgangers van de Colruyt en Delhaize, die misschien stonden aan te schuiven voor een pakje sigaretten net voor het sluiten van de supermarkt, precies wel nog. Hoe is zoiets mogelijk? Ze kunnen het zich amper voorstellen en ik kan het amper uitleggen. Het motief, de modus operandi.

’s Avonds spuien de media volop politici die toen al wisten, dat de rijkswacht erbij was. Commissievoorzitters, parlementsleden – de controlerende instantie in dit land, één van de drie machten in dit land –  die het allemaal mochten uitspitten, maar gewoon zinloos rondjes draaiden. En de leerkracht? Hij staat moederziel alleen: hij heeft in dit surrealistische land al weer dringend een blikje ,,geloof in de politiek’’ nodig. ,,Burgerschap” moet een vak worden in ons onderwijs, tja…