Memorial Gardens (deel 2)

Soms ga je met je leerlingen en je school mee in  een veelbelovend project, maar draait alles helemaal anders uit dan gepland was. Dit geldt heel zeker voor het Flanders Fields Memorial Gardens-project, waaraan we vorig jaar met enige naïviteit begonnen en dat dit jaar beëindigd werd met de inauguratie van het monument. Een verslagje van een desillusie.

Het contact met de Engelse partnerschool uit Londen, waarnaar we eigenlijk meest uitkeken, met de bedoeling om er een blijvende band mee op te bouwen en te onderhouden, draaide op niets uit. Nadat we de Engelse delegatie van onze partnerschool in 2013 in de beste omstandigheden ontvangen hadden, hun verblijf op hotel hadden bekostigd, hen de Flanders Fields en Brugge hadden laten zien en nog zoveel meer, (1) mochten we als dank de onkosten van ons tegenbezoek (het verblijf dan toch, het transport wordt door de provincie West-Vlaanderen betaald) zelf ophoesten; we kregen de volstrekte  vrijheid om onze tweedaagse in Londen – tussen de plichtplegingen in –  in de vrije momenten zelf invullen. ,,I wish you all the very best for the weekend, I know you will enjoy the Tower of London surrounded by the moat of poppies in particular. Kind regards,” klonk het per e-mail.

Leuk, want in Londen is het uiteraard niet moeilijk om je vrije momenten zelf in te vullen, er is zoveel te zien, dat je het in een heel mensenleven niet gedaan krijgt en we maakten van die vrijheid dan ook aardig gebruik. Maar er waren ook Vlaamse scholen die door hun Engelse partnerschool verwend werden met een zondagnamiddagsconcertje in de Royal Alberthall, om maar iets te zeggen… En dan is het contrast net iets te groot.

Het weekend zelf – 8 en 9 november – was het op de koppen lopen op en rond de Tower of London, waar 888.246 in klei gebakken poppies geplant werden in de omwallingen van de Tower, voor elke tijdens WO I gesneuvelde, Britse soldaat één (2). Je moest aanschuiven om een foto te kunnen maken van het papaverveld. Zondagmorgen werd op even hallucinante wijze het metrostation aan de Tower gesloten, omdat de kolossale toeloop naar de  poppies verhinderde dat mensen nog uit het metrostation geraakten; je moest een halte verder rijden om te kunnen uitstappen.

888.246 klaprozen, voor elke in WO I gesneuvelde Brit één.

888.246 klaprozen, voor elke in WO I gesneuvelde Brit één.

Het monument Flanders Fields Memorial Garden zelf valt daarbij in het niet en alles welbeschouwd is het eigenlijk een beetje een mislukking geworden. Het is nederig van toon, zoals het een oorlogsmonument past, maar waarom werd het dan neergepoot naast een protserig, heldhaftig, bijna Stalinistische  macho-soldaat met de veldkijker in de aanslag uit de… Tweede Wereldoorlog? Eigenlijk valt het monument hierdoor in zijn geheel totaal uit de toon. Het resoneert ook allesbehalve met de tonen, waarop Engelsen hun oorlogen nog altijd gedenken en dat is het gedreun en het gemarcheer op het ritme van Brittannia rules the world.

P1030692a

Na twee dagen Londen in zo’n 11 novemberweekend heb ik als pacifist-gewetensbezwaarde moeite met de overwegend, zeer militaristisch geïnspireerde, patriottische herdenkingen aan Engelse kant. Nog nooit zoveel soldaten en tanks bij elkaar gezien tijdens een mini-citytrip, défilés van gedecoreerden of ,,kiekenborsten”, zoals mijn peter zaliger ze benoemde, ook al had deze laatste  er als oudstrijder-vuurkruiser van de IJzer zelf een hele kast van verzameld, maar hij weigerde ze ooit op te spelden…

De door onze leerlingen in Hop Store Cemetery (Vlamertinge) verzamelde grond ligt onder dit plaatje van het monument vereeuwigd.

De door onze leerlingen in Hop Store Cemetery (Vlamertinge) verzamelde grond ligt onder dit plaatje van het monument vereeuwigd.

De Londense herdenkingen zijn serener dan de Ieperse, platte commercie van oorlogsbier en klaproospralines, maar de muzieknoten klinken tegelijkertijd ook een beetje vals…, iets te flink, iets teveel  ,,Lebensbejahung” bij zoveel ellende. Alle 1914-herdenkingen mogen nu stilaan eindigen in een meer eerbiedwaardige stilte; het tromgeroffel mag nu zwijgen; het koper iets minder  schitteren en verblinden; de parades mogen ontbonden worden; de muziekharmonieën verstillen, de medailles van militaire onderscheidingen terug in de kast, de slechte oorlogsseries op tv mogen afgevoerd worden,  romanciers en historici kunnen best andere inhouden verzinnen, het woord ,,Flanders” mag opnieuw van de kaart gewist…

De schandvlek  van in zo’n jubileumjaar als 2014 zelf ten oorlog te trekken,  met wrakken van vliegtuigen, in de hoop dat ze straks de aankoop van nieuw speeltuig als de F-36 rechtvaardigen, geraakt echter nooit meer uitgewist. De schande om in een land, waar reeds 3 miljoen gewone burgers op de vlucht zijn, dit cijfer nog wat te gaan opdrijven door er met zogenaamde ,,precisiebombardementen” nog meer ,,collateral damage” te gaan aanrichten, terwijl de aanvoerlijnen van door Europese en Amerikaanse producenten gefabriceerde wapens ongemoeid op volle toeren blijven draaien, zal in ons geheugen gegrift blijven staan voor eeuwig. De zwarte schaduw van nieuwe oorlogsdoden over een herdenkingsjaar, dat we vanuit die optiek beter nooit georganiseerd hadden. Wat een ellende! Historici mogen zich nu reeds het hoofd breken over de vraag hoe ze de geschiedenis van dit jubileumjaar zullen moeten herschrijven voor het nageslacht…

____________________________

(1) Beelden van vorig jaar: de plechtigheid bij de Menenpoort in Ieper, toen de zandzakjes met de heilige aarde geborgen werden en naar Londen verscheept. https://www.facebook.com/patrick.ghyselen/media_set?set=a.628614080510698.1073741825.100000863353317&type=1&pnref=story

(2) http://historiek.net/londense-klaprozen-gaan-op-tournee/46246/

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s