K-Town eindelijk klaar met het ancien régime

Vandaag werd in Kortrijk geschiedenis geschreven. De CD&V levert na 150 jaar eens niet de burgemeester in deze stad. Dat was geleden van de periode 1855-1864 toen een liberaal Benoit Danneel als burgemeester aantrad. Meer nog:  de partij verzeilt voor zes jaar in de oppositie. Dat wordt wel even wennen, als je weet dat de partij in de jaren ’80 en ’90 steevast kon rekenen op meer dan 50 procent van de stemmen en in haar eentje 24 tot 25 zetels bezat. Een eerste kentering kwam er in het verkiezingsjaar 2000. De twee familieclans de Bethune en De Clerck stonden toen al weer figuurlijk met getrokken messen tegenover elkaar. Stefaan De Clerck stond de opvolging van Manu de Bethune door zoon Jean op lokaal politiek en zelfs provinciaal vlak in de weg. De oeroude familievete laaide weer op en de CD&V verloor flink van haar pluimen. De Clerck haalde in zijn eentje – op het toppunt van zijn populariteit, die eigenaardig genoeg toenam na zijn ontslag bij de ontsnapping van Dutroux – om en bij de 15.000 voorkeurstemmen. Toch kon hij hiermee toen al de meubelen niet redden. De partij verloor drie zetels en hield er met 45% nog 21 op 41 over, puur wiskundig nog wel een meerderheid, maar virtueel niet meer, vanwege praktisch ondoenbaar.  (1)

De anders veelal minzame Stefaan De Clerck viel zwaar uit zijn rol, toen Het Nieuwsblad daags nadien uitpakte met de kop dat de historische CVP-meerderheid in Kortrijk gebroken was. Het leverde me – toen nog ,,papieren slaaf van elke dag’’ – toen al een vervelende audiëntie op bij toenmalig hoofdredacteur Rik Van Walleghem, die door De Clerck  tot de orde geroepen werd over zo’n negatieve benadering door zijn krant van wat voor hem een persoonlijk succes was. Normaal kreeg  in die tijd enkel mijn regiochef venijnige briefjes van ACW-topman Frans Destoop te slikken, over mijn vermeende vooringenomenheid ten aanzien van het toenmalige sociale beleid in de stad. Een paar dagen later zag De Clerck zich hoedanook wel verplicht om het verlies van de CVP-meerderheid te depanneren  door er de SP.a bij te nemen.  Philippe De Coene werd de eerste socialistische schepen in de Kortrijkse geschiedenis.

Maar we kenden nog niet alle streken van de burgemeester. Ondanks het goede resultaat van de SP.a-coalitiepartner in 2006 liet hij die partij vallen voor de VLD van Van Quickenborne. Bleek vooral dat Van Quickenborne zeer opportunistisch onder de gevraagde prijs van SP.a’er De Coene dook (twee schepenzetels ipv één). Van Quickenborne was bereid om het bod tot anderhalve schepen te laten zakken en De Clerck kon weer zes jaar voortboeren, met een interimpje als justitieminister erbovenop.  Net zoals bij SP.a werd de coalitiepartner Open VLD weinig zon gegund; het was optornen tegen een almacht van zes, zeven CD&V schepenen.

Dit keer in 2012 ziet De Clerck het dan weer niet zitten om  met open VLD verder te gaan. Zeker na de openlijke sollicitatie van Van Quickenborne voor het burgemeesterschap, iets wat De Clerck maar matig kan smaken, dringt een andere oplossing zich op. Een schoothondje/keffertje dat zowaar uitdager wordt.  Er zou een voorakkoord geweest zijn met Groen (door lijsttrekker Caron ontkend), maar een tweede coalitiepartner is nodig, want het CD&V resultaat is intussen afgekalfd tot 33% of 15 zitjes in de gemeenteraad. (2) De Clerck denkt met de bleus van de versbakken N-VA, nog steeds zaken te kunnen doen, nadat hij de voorbije zes jaar het kartel opdoekte, door de enige N-VA vertegenwoordiger te laten overlopen naar de CD&V. Een deerlijke misrekening, zo leert het vervolg.

Stefaan De Clerck oogst vandaag dan ook wat hij zelf gezaaid heeft: wantrouwen bij zowat elke kandidaat-coalitiepartner, omdat zowel  SP.a als Open VLD intussen weten hoe het voelt om het vijfde wiel aan de wagen – zeg maar pottenkijker –  te zijn bij de machtspartij die de CD&V is. Wie meewerkt met De Clerck weet sowieso dat hij na die zes jaar gedropt wordt en alleen geduld wordt voor de groepsfoto. De drie nieuwe coalitiepartners Open VLD, N-VA, SP.a  hebben gewoon eieren gekozen voor hun geld, overeenkomsten gevonden en een democratische meerderheid gevormd. Groen kon/mocht er ter elfder ure al naargelang de bron ook nog/niet meer bij.

De hamvraag blijft hoe een partij die meer dan honderd jaar lang de absolute macht heeft in een stad, het spel van de democratie verleert. Power corrupts and absolute power corrupts absolutely.

Hoe komt een machtspartij zo laag te vallen?

Te lang zijn dezelfde mensen binnen die partij aan de macht. Binnen de Kortrijkse CD&V spelen vaak decennialang dezelfde dynastieën de hoofdrollen. Binnen de middenstandsvleugel van de partijen vind je al twee machtige clans De Clerck-De Jaegere en de de Bethunes; de familiale vertakkingen lopen via provincie, senaat, parlement tot en met de gemeentebesturen in naburige gemeenten en de talrijke afgeleiden van gemeentelijke vzw’s, intercommunale, publiekprivaatrechtelijke samenwerkingsverbanden, regionale overlegcomités. In de andere ,,stand’’ van de CD&V, de ,,gilde’’ vind je de families Verhenne (intussen ook al drie generaties ver), Leleu, Devos-Lybeer, Deseyn, Benoit, evenmin te onderschatten. Zelfs andere partijen weten soms te profiteren van dit soort familiebanden en hun elite-zelfrecrutering, zoals bij de Byttebiers (Open Vld, vroeger CVP) of Axel Weyts (SP.a, familie van Joël Devos, ACW) het geval is. Kortom  het tekent Kortrijk als een sterk conservatief provinciale stad, waar je als vreemdeling vrij moeilijk binnengeraakt. Dat mocht zelfs een volksmenner als ene Pierre Lano ervaren toen hij ooit naar de Kortrijkse Grote Markt verhuisde met de bedoeling er een politieke putsch te plegen. Het werd een fiasco voor de Harelbekenaar; verder dan het Broelhotel reikte zijn populariteit niet.

Terwijl de familiale nestlucht blijft en de inteelt in de partij zijn werk doet – niet alle opvolgers blijken uit hetzelfde, goede politieke hout gesneden als hun vader of  moeder -, is er als bijkomende verklaring ook de bovengeschetste evolutie dat  de Kortrijkse CD&V  intussen alle mogelijke coalitiepartners heeft versleten en opgebruikt, waardoor het vertrouwen er niet langer is. Een oppositiekuur en herbronning is de enige uitweg, samen met Groen dat ongelukkiglijk de trein van de nieuwe meerderheid miste en het door de N-VA gedecimeerde Vlaams Belang. K-town kan zich opmaken voor een nieuw bestuur onder leiding van jobhopper Van Quickenborne, onberekenbaar, ongeleid projectiel: zien of dat trouwboekje zes jaar meegaat…

—————————————————–

(1)    http://www.ibzdgip.fgov.be/result/nl/result_ko.php?date=2000-10-08&vt=CG&ko_type=KO_CG&ko=1017&party_id=

(2) http://www.nieuwsblad.be/regio/gemeente/8500_Kortrijk/index.aspx?categorie=456

illustratie zie ook: https://www.facebook.com/#!/groups/489262291093008/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s