Molen Ter Klare niet langer ,,schoon te winde’’

De site rond molen Ter Klare – bij wet beschermd sinds 1944 – in de Beerbosstraat in Sint-Denijs (Zwevegem) is helemaal om zeep. Het gemeentebestuur liet zomaar toe dat de eigenaar twee villa’s in een afschuwelijke fermettestijl neerpootte tot dicht tegen de molen, waardoor de windvang van de molen totaal verstoord is. De vraag stelt zich zelfs of de rechten op windvang van deze molen niet zijn geschonden, want eigenlijk moet elke bebouwing minstens  vijftig meter wegblijven van een windmolen (1).

Intussen hangt er al weer een nieuwe bouwvergunning uit voor de ,,uitbreiding van een vergund bijgebouw, na het slopen van een loods en de aanleg van een karrepad naar de molen.’’ Vanaf 1944 dreef een elektromotor in dat inmiddels gesloopte aparte bijgebouwtje de vijf steenkoppels aan bij windstilte. In schril contrast met de bouwwoede van de eigenaar is de verloedering van het beschermd monument zelf. Zelfs van veraf is te zien hoe het hekwerk op één van de roeden volledig is weggewaaid. De laatste restauratie van de molen dateert al van halverwege de jaren ’80 en zelf heb ik begin de jaren ’90 op een zondagmorgen nog bloem gekocht van deze molen. Maar na het overlijden van de laatste molenaar André Taelman viel elke activiteit er stil en sinds begin deze eeuw is het verval al bezig. (3)

Het ziet ernaar uit dat de huidige eigenaar dit industrieel-archeologisch monument vooral ziet als tuinornament en bij de aankoop ervan eigenlijk vooral geïnteresseerd was om de bijgebouwen rond de molen te slopen, om er zijn villa’s te kunnen optrekken, een verhaal waar zowel de dienst Monumenten en Landschappen en de gemeente Zwevegem eigenaardig genoeg volop aan meewerken. De site van molen Ter Klare ligt dan ook op het hoogste punt in het interfluvium tussen Leie en Schelde, 76 meter boven de zeespiegel, waar dus altijd wel wat wind staat, ideaal voor het zogenaamde ,,molinotoop” (4). Op bepaalde plaatsen kun je noordwaarts Kortrijk zien liggen en zuidwaarts, de Mont St-Aubert en de Kluisberg. Op bepaalde plaatsen slechts, want in het Beerbos iets verderop, heeft de verkavelingswoede flink toegeslagen.

Er wordt nog volop gebouwd in het gebied, dat in het Provinciaal Ruimtelijk Structuurplan West-Vlaanderen nochtans vermeld staat als ,,ankerplaats’’ (78) voor het ,,Beerbos en omgeving Molen Ter Claere’’ en de heuvelstreek tussen Zwevegem-Kooigem-Ingooigem (89) zelfs bij de ,,gave landschappen’’. Maar blijkbaar doet dat er allemaal niet veel toe.

Wie de omgeving van het Beerbos en de molen ter plaatse wil verkennen, raden we de volgende wandelknooppuntwandeling aan, vertrek aan nr. 34 en vervolgens: 33, 55, 89, 31, 32, 33 en 34, een kleine vijf kilometer.

 

(1) https://www.hetvirtueleland.be/exhibits/show/geschiedenis-molens/molenaar_maatschappij/windvang

(2) eigen foto’s en foto’s vroeger via http://8554.be/?page_id=144

(3) meer over de historiek van de molen Ter Klare: https://www.molenechos.org/molen.php?nummer=839

(4) In verband hiermee bereikte ons een reactie van Adriaan Linters (Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie): ,,De vroegere inspecteur monumentenzorg, afd.industrieel erfgoed, nu al jaren met pensioen, maakte zijn thesis in het postgraduaat stedenbouw in Gent over de ‘molinotoop’ ofte de ‘molenbiotoop’. Hij toonde aan dat traditioneel rond een windmolen een vrije windvang moest gegarandeerd worden, in een cirkel rond de molen. Het principe is: tussen 0 en 100 m mag er niets staan dat hoger is dan het laagste punt van de wieken; tussen 100 m en 200 m mag men daar 1 m boven gaan; tussen 200 m en 300 m tot 2 m er boven, en zo verder.

Op basis daarvan werd bij nieuwe molenbeschermingen, vanaf het einde van de jaren 1970, rond de molen een beschermd dorpsgezicht afgebakend. Dat stootte natuurlijk op veel protest van pipo’s die wilden bouwen ‘met zicht op de molen’…

Bij deze oude bescherming in 1944 gebeurde zo’n afbakening nog niet (het principe van ‘stads- en dorpsgezicht) werd pas in het decreet van 1976 ingevoerd. Het valt me op dat vandaag weinig ambtenaren deze (oude) principes van de ‘molinotoop’ nog kennen en lustig vergunningen afleveren.”

 

 

 

P1130740

Situatie nu