Bij Friedl op de divan

Het was een psychoanalyse, die radio-uitzending van ,,Touché’’. Alleen waren de vragen van de psychotherapeut aan de Patiënt al weken op voorhand doorgemaild; de praatsessie was gepland. Dat viel gemakkelijk af te leiden uit de manier waarop de vragen gesteld werden. Therapeute van dienst Friedl Lesage formuleerde ze als voorzetten, waarop Patiënt vervolgens zijn verhaal kon doen. Er waren opvallend ook, totaal geen  haperingen in zijn discours, tenzij… één hele grote, waarop het de Patiënt even te machtig werd en de muziek het moest overnemen. Precies die ene grote hapering zou uitvergroot in alle media het land rondgaan en op de sociale netwerken druk becommentarieerd worden, door believers en non-believers van de Patiënt.

Wat ook niet klopte: eigenlijk analyseerde Patiënt zichzelf en moest de therapeut gewoon maar zijn analyse noteren. Dat schema van die klassieke, Cartesiaanse opvoeding bvb., de totale scheiding van lichaam en geest, van emotie en ratio, het dualisme van Descartes. ,,Het emotionele dat mijn vader (politiek) dreef, zit helemaal niet in mij. Ik heb daar helemaal geen affiniteit mee,’’ zei de Patiënt op een bepaald ogenblik. En: ,,Emoties hou ik het liefst verborgen. Ik krijg dat er niet meer uit. Ik weet dat het fout is, maar een emotionele uitbarsting is een teken van zwakte en zwaktes hou je voor jezelf.’’ De ,,Verneinung’’ van Freud, zelfcensuur van het onbewuste, zo bleek enkele minuten later…

De Patiënt leek wel geen klein beetje in zijn oedipale fase gevangen te zitten, met een veel te vroeg verworven realiteitsprincipe, waarbij hij  van kindsbeen af aan geleerd  werd het kinderlijke in zich te verdringen en zich te gedragen als een kleine, berekenende volwassene, zonder bestendig, onafhankelijk ,,ik’’. Zijn hardheid en tegelijkertijd zijn onderdanigheid aan reële machten, zouden Patiënt op die manier uitermate geschikt maken voor totalitaire levensvormen, zo leek het op een bepaald ogenblik. Maar met die twijfel in de eenzaamheid aan de top weten spindoctors wel raad.

Patiënt mocht van die andere dokter-specialist, de spindoctor, ,,vooral geen fouten maken’’ bij het opsommen van de leeftijden van zijn kinderen, want als vader was hij al genoeg afwezig in het gezin. Maar de psychotherapeut lachte goedkeurend, toen hij de leeftijden foutloos kon aframmelen. Het examen was toen meer dan halfweg.

Wat nog minder klopte: Patiënt en psychotherapeut waren niet alleen: er zat publiek in de consultatieruimte en er waren diverse camera’s in de buurt, frontaal voor en lateraal van het podium. Net voor die ene grote hapering die in de ogen van Patiënt en zijn spindoctor de wereld zou rondgaan, zocht Patiënt uitdrukkelijk die camera op die frontaal stond, waar ook het publiek zat (vanaf 1.20.05’) [1]. De ogen werden langzaam glazig en waterig en op 1.21.37’ verborgen de handen de ogen en bleef de Patiënt sprakeloos, nog enkele seconden in beeld, tot aanzwellende violen een muzikaal interludium inzetten. Een overigens schitterend geslaagde ,,sound bridge’’.

Zelfanalyse van de  Patiënt, die we volledig kunnen bijtreden: ,,Ik leef nu eenmaal in een heel sentimentele tijd, waarin media emoties misbruiken als entertainment. Ik ben oppervlakkig en ik heb iets pervers. Emoties, dat is niet iets voor je binnenste schil. Die moet je ten gepaste tijde tentoonspreiden en uitvergroten. Zo beseffen de mensen weer eens dat ze niet te maken hebben met een saaie politicus of een niets of niemand ontziende dictator, maar met een echte mens van vlees en bloed.’’ [2]

—————–

[1] http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/nieuws/politiek/1.2777788

 

[2] Vrij naar DS, 26 september 2016, p.4.