Franciscus meer Benedictijn dan we denken

Of waarom katholieken ook niet toelaten dat er gespot wordt met hun geloof.

,,The comedies were written by the pagans to move spectators to laughter, and they acted wrongly. Our Lord Jesus never told comedies or fables, but only clear parables which allegorically instruct us on how to win paradise, and so be it.’’ (Jorge de Burgos, The Name Of The Rose, p.130)

Wie de veiligheidsdebatten en de Charlie-gekte op tv beu is, neemt ,,De Naam van de Roos’’, Umberto Eco’s bestseller, om te herlezen. Terwijl Rederijkers over elkaar vallen om de levensbeschouwelijke vakken in het onderwijs aan te vallen. Afschaffen die handel! Wie is in deze terreurtijden echt bang voor de filosofie? Eco schetst in zijn roman op meesterlijke wijze de mogelijke opties: over de godsdienst en het lachen. Een filosofie van de lach. Zou Jezus ooit hebben gelachen? Zo ja, waarmee dan wel? Zou de profeet Mohammed ooit hebben gelachen? Misschien is het vandaag veiliger om dit goede boek te herlezen en het biedt ook nog antwoorden. De plegers van de aanslag op Charlie Hebdo konden er alleszins niet om lachen; de paus vindt ook dat er grenzen zijn aan lachen met het geloof.

Italiaanse satire van Jenus over de uitspraak van de paus.

Italiaanse satire van Jenus over de uitspraak van de paus.

Paus Franciscus: ,,Het is normaal dat reactie volgt op belediging van iemands geloof,’’ liet hij vorige week optekenen. Er zijn grenzen aan de vrijheid van meningsuiting, zeker als het iemands geloof beledigt of belachelijk maakt. ,,Als mijn goede vriend Gasparri (Franciscus’ fixer die de uitstapjes van de paus wereldwijd regelt) vloekt tegen mijn moeder, kan hij een slag verwachten,’’ zei de wereldherder. ,,Dat is normaal. Je mag niet provoceren. Je mag het geloof van anderen niet beledigen. Je mag niet spotten met het geloof van een ander.’’ Doden in de naam van God, is wel absurd, voegde hij er nog aan toe. (1)

Op welk spoor zit de paus hiermee? Op dat van de franciscaner William van Baskerville of dat van Jorge de Burgos die de strenge Benedictijnse leer aanhangt? Het lijkt erop dat ie vooral voor het standpunt van de laatste veel begrip opbrengt, af te leiden uit onderstaand fragment. En dat verbaast omwille van zijn naamkeuze, maar anderzijds ook helemaal niet. In Vlaanderen loopt ook zijn vertegenwoordiger rond in de vorm van zo’n minipaus of liever kerkgeleerde, die de leukerd uithangt in allerlei tv-shows en columns, met zijn vaak seksistische mopjes genoeg sympathie bijeengaarde om rector te worden, maar heden ten dage keihard vasthoudt aan de meest conservatieve, katholieke leerstellingen.

nameoftherose

burgos

 

 

 

 

 

William of Baskerville: ,,I wonder why you are so opposed to the idea that Jesus may have laughed. I believe laughter is a good medicine, like baths, to treat humors and the other afflictions of the body, melancholy in particular.’’


Jorge de Burgos: ,,Baths restore the balance of the humors. Laughter shakes the body, distorts the features of the face, makes man similar to the monkey…’’


William: ,,Monkeys do not laugh; laughter is proper to man, it is a sign of his rationality.’’


Jorge: ,,He who laughs does not believe in what he laughs at, but neither does he hate it. Therefore, laughing at evil means not preparing oneself to combat it, and laughing at good means denying the power through which good is self-propagating. This is why the Rule says: ,,The tenth degree of humility is not to be quick to laughter, as it is written: stultus in risu exaltat vocem suam.’’
(2)

De lach wordt eerst van zijn waarde ontdaan door ze als dom te bestempelen. Hiervoor verwijst Jorge de Burgos naar de Benedictijnse leefregel: ,, De tiende trap van nederigheid bestaat hierin, dat de monnik niet gemakkelijk klaar staat om te lachen, omdat er geschreven staat: “De dwaas schatert het uit als hij lacht”.’’ (3)

Vervolgens is de lach vooral gevaarlijk vanwege de scepsis, de kritische afstand die de lach schept. Wie lacht, is niet klaar om het kwaad te bestrijden en ontkent ook de kracht die uitgaat van het goede.

———————–

(1) http://video.repubblica.it/dossier/il-nuovo-papa/il-papa-sull-aereo-per-manila-non-si-puo-insultare-la-fede-degli-altri/188955/187873
(2) Umberto ECO, The Name Of The Rose, Picador, 1983, p.131.
(3) http://www.intratext.com/IXT/DUT0023/_P8.HTM

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s