Milos Forman en de Taviani broers 1/2 R.I.P.

“What do you think you are, for Chrissake, crazy or somethin’? Well you’re not! You’re not! You’re no crazier than the average asshole out walkin’ around on the streets and that’s it. ”

Wat een rampzalig weekend (15-16 april 2018) voor de filmgeschiedenis. Zowel Milos Forman als de ene helft van de gebroeders Taviani, Vittorio, verlieten deze aardbol. Op filmvlak hebben ze weinig met elkaar gemeen, maar ze bepaalden alle twee wel vrij indringend mijn filmkeuze in de jaren ’70, toen je nog mocht opgroeien met de auteurscinema, de cinema waarin de hand van de regisseur duidelijk herkenbaar was.

Forman zal voor mij altijd verbonden blijven met ,,One Flew Over The Cuckoo’s Nest”, een film die ik jaar na jaar in mijn klas blijf gebruiken en als filmklassieker probeer mee te geven aan mijn publiek. Nog nooit ontgoochelde deze film en je krijgt er de meest apathische leerling toch nog betrokken. Alle andere films van Forman – zelfs zijn veelgeprezen ,,Amadeus” verzinken in het niet bij deze enscenering van wat oorspronkelijk een stuk theater was van Ken Kesey.

Ik beperk me hier tot de laatste sequens:

Chief: ,,Mac… they said you escaped. I knew you wouldn’t leave without me. I was waiting for you. Now we can make it, Mac; I feel big as a damn mountain.”

Then he suddenly sees the lobotomy scars.

Chief: ,,Oh, no…’’ [embracing McMurphy] ,,I’m not goin’ without you, Mac. I wouldn’t leave you this way… You’re coming with me.  [laying him down] Let’s go.”

 

“High high in the hills , high in a pine tree bed.
She’s tracing the wind with that old hand,

counting the clouds with that old chant,

Three geese in a flock
one flew east
one flew west
one flew over the cuckoo’s nest” 

(Ken KeseyOne Flew Over the Cuckoo’s Nest)

https://www.youtube.com/watch?v=esyMmxQ5hkY

De gebroeders Taviani leerde ik eveneens in de jaren ’70 kennen via ,,Padre padrone” (het leven van Gavino Ledda) en wie de film zag, wil onvermijdelijk naar het binnenland van Sardinië. Nadien volgden ,,Il Prato” (verfilmd in San Gimignano) en ,,San Michele aveva un gallo” over een ter dood veroordeelde anarchist die in zijn gevangeniscel met zichzelf discussies ensceneert over het utopisch socialisme versus het wetenschappelijk marxisme.

In de jaren ’80 volgden de grote producties met ,,Good Morning Babilonia”, ,,La notte di San Lorenzo”, en de wondermooie verfilming van vijf Pirandello short stories ,,Kaos”. De Taviani’s verdwenen bij mij nadien wat op de achtergrond, ten voordele van andere Italiaanse filmers waarvan ik het werk ontdekte, Fellini, Antonioni, Rosi, Bertolucci. De laatste film die ik van hen zag, was de aangrijpende semi-documentaire ,,Cesare deve morire”, dat enkele jaren geleden uitkwam over gevangenen in de beruchte Rebibbia-gevangenis die Shakespeares ,,Julius Caesar” ensceneren en op die manier hun zelfwaarde terugvinden.